Alma

Alma vekiĝis kelkajn matenojn kun la penso, ke ŝi forgesis ion. Ne ies nomon, ne gravan rendevuon. Ion, kio, se ŝi memorus ĝin, eble metus ĉion en sian lokon. Ŝi malfermis la okulojn kaj restis tiel iom da tempo. Ĉi tiu domo ankoraŭ ne trovis sian propran voĉon. Matene, la sono de la paŝoj de Alma sur la planko estis fremda, la lumo falis alie tra la fenestroj, kaj nokte, se ŝi ektimis vekiĝante, necesis kelkaj sekundoj por memori, kie ŝi estas. La plej multaj skatoloj ankoraŭ ne estis malfermitaj. La oranĝa sofo, tamen, prenis sian lokon meze de la ĉambro jam de la unua tago; kvazaŭ ĝi estus la sola afero, pri kiu Alma havis neniun dubon. Ŝi leviĝis kaj sidis sur ĝi. La domo ankoraŭ odoris je farbo, ligno kaj kartono. Ĝi ne odoris je iu ajn.

Eble pro tio ŝia menso vagis reen al Arman. Trovi ĉi tiun domon sen li ne estis tiel simple. En tiuj tagoj, Alma havis neniun paciencon por io ajn; nek por vidi domojn, nek por paroli, nek por fari decidojn. Alireza, tamen, estis persista. Kie ajn li povis helpi, li faris tion, sen atendi ke Alma petu. La domo finfine troviĝis. La domo de Alma. Arman nur helpis trovi ĝin, ekmovi la aferojn, por iom pli eltenebligi tion, kio ŝajnis tro granda por Alma en tiuj tagoj. Eble ĉi tio denove memorigis ŝin pri tio, kiom ŝi alkutimiĝis al lia ĉeesto.

Arman estis ŝia edzo dum jaroj, kaj nun li ne plu estis. Sed kelkaj kutimoj ne foriras kiam homoj foriras. En la numero ankoraŭ ne forigita. En la demandoj pri la sanstato de ŝia patrino. En la aferoj, kiujn li unufoje aŭdis kaj ankoraŭ memoris. En la fakto, ke se li povis fari ion, li foje faris ĝin trankvile. Homoj ne ĉiam finiĝas per sia foriro. Foje, nur la formo de ilia ĉeesto ŝanĝiĝas. Kaj eble tio estis eĉ pli malfacila.

Por Alma, Arman ne estis nur iu, al kiu ŝia koro estis ankoraŭ ligita. Li fariĝis parto de ŝia ĉiutaga vivo; unu el tiuj partoj, kies pezon oni ne rimarkas ĝis ili malaperas. Li tiel komfortiĝis kun la familio de Alma, ke foje ŝi mem surpriziĝis vidante tion. Se estis io per kio li povus helpi, li mem faris ĝin. Foje Alma pensis, ke homoj vere ne finiĝas kiam ili foriras. Foje nur la formo de ilia ĉeesto ŝanĝiĝas. Kaj Arman ankoraŭ estis tie, en maniero kiun Alma mem ne sciis kiel trakti.

La plej grava afero estis, ke ŝi ankoraŭ gravis por li. Ŝi ne povis minimumigi tion per ia ajn rezonado. Eĉ en la tagoj, kiam ŝi estis kolera kontraŭ li. Eĉ kiam ŝi volis nenion aŭdi de li dum tagoj. Eĉ kiam ŝi pensis, ke ŝi ne povus elteni aŭdi tiujn samajn vortojn denove. Tamen io en ŝi turniĝis reen al li. Kaj foje tio malĝojigis ŝin. Ĉar se restus nenio inter ili, ĉio estus pli simpla. Ŝi povus paki la pasintecon, ŝlosi la pordon kaj ĵeti la ŝlosilon ie, kie ŝi neniam plu trovus ĝin. Sed oni ne povas tiel trakti ion, kio ankoraŭ gravas por vi.

Arman ĉiam estis iom tro proksima al la vivo por Alma. Ne nur pro la jaroj, kiujn ili pasigis kune. Li moviĝis pli rapide ol Alma en multaj aferoj. Li faris decidojn pli rapide, amikiĝis kun homoj pli rapide, eltrovis kion li volis pli rapide, kaj tiam, kun tiu sama certeco, li prenis la manon de Alma kaj tiris ŝin kune kun li. Foje Alma sekvis. Foje ne. Ĝuste tie la problemo komenciĝis. Arman neniam pensis, ke li prenas ion de ŝi. Plejofte, li imagis, ke li donas al ŝi ion; vojon, kuraĝon, ŝancon antaŭeniri de kie ŝi staris. Kaj Alma sciis, ke liaj intencoj neniam estis malbonaj. Eble pro tio koleri estis pli malfacile.

Se la homo antaŭ vi intence doloras vin, kolero havas pli simplan formon. Sed kiam oni konas iun kaj oni scias, ke parto de tio, kio elĉerpis vin, venis de la sama korinklino, kiu iam estis dolĉa, oni ne plu scias pri kio ekzakte oni devus koleri. Ĉu pri li? Ĉu pri si mem? Aŭ pri tiu momento kiam helpado, sen ke iu el vi rimarkis, malrapide fariĝis tirado? Postulis jarojn por ke Alma trovu nomon por ĉi tiu sento. Ne estis ke Arman volis muldi ŝin laŭ si mem. Estis nur ke foje li estis tiel certa ke lia vojo estas pli bona, ke li forgesis ke eble Alma tute ne devus iri laŭ tiu sama vojo.

Li senpene travivis aferojn, kiuj postulis tempon por Alma. Kaj eble li tiom volis, ke Alma vivu pli facile, ke li ne vidis, kiel tiu sama strebado foje sufokis ŝin. Antaŭ kelkaj noktoj, ili denove parolis pri ĉio ĉi. Ĉi-foje, Arman malpli ol iam ajn provis pruvi ion. Li diris, ke eble tiam li pensis, ke se Alma vidus iujn aferojn alie, ŝi fartus pli bone. Li diris, ke li nun komprenas, ke oni ne ĉiam povas decidi por la amata homo, kio igas lin aŭ ŝin farti pli bone.

Tiam li paŭzis. Li diris, ke se estus plia ŝanco inter ili, li ne volus esti la sama persono, kiu konstante etendis la manon kaj tiris Alma en la direkton, kiun li opiniis prava. Li volis lerni foje simple esti apud ŝi. Alma ne multe respondis tiun nokton. Ŝi nur rigardis lin. La vortoj de Arman ne estis belaj. Ili ne estis tiaj frazoj, kiujn oni facile povus enmemorigi poste. Eble pro tio ili ŝajnis pli kredeblaj. Alma ankoraŭ timis. Post kiam oni ektimis, oni ne trankviliĝas nur pro aŭdado de kelkaj frazoj. Timo, eĉ kiam silenta, restas ie ene kaj aŭskultas.

Sed io en tiuj vortoj estis malsama. Eble ne la promeso mem. Estis ke Arman, unuafoje, haltis kaj, anstataŭ la vojo kiun li volis trovi por Alma, rigardis tion kio okazis inter ili. Alma rigardis la fenestron. Foje ŝi pensis, ke se amo estus nur ŝatado de la bonaj kvalitoj de homo, homoj disiĝus multe pli facile. Sed ŝi ne nur amis Arman kiam li estis bona. Eĉ iuj el la aferoj, kiuj elĉerpis ŝin pri li, estis la samaj aferoj, pro kiuj ŝi iam enamiĝis. Tiu rapideco. Tiu certeco. La maniero kiel li eniris ien, ŝajne jam sciante kio okazos.

Alma neniam estis tia. Eble ĝuste tiu diferenco same altiris kaj eluzis ilin. Ŝi ankoraŭ ne sciis, kiel finiĝos ĉi tiu vojo. Ŝi ne sciis, ĉu ŝi povos denove proksimiĝi al Arman sen denove perdi sin ie meze de liaj deziroj. Ŝi ne sciis, kiom longe daŭras promesoj. Sed unu aferon ŝi sciis. Ŝi ne volis, ke Arman malaperu el ŝia vivo. Ŝi ne volis, ke venu tago, kiam lia nomo ne plu vekus ion en ŝi. Ŝi apenaŭ agnoskis tion eĉ al si mem. Se ili denove estus kune, Alma volis, ke restu spaco ankaŭ por ŝi mem; por tiu sama persono, kiu foje decidas malfrue, foje tro pensas, foje volas esti sola kaj foje, senkiale, sopiras iun.

Ŝi ne volis malpliigi sin por resti. Nur tion. Kaj eble, unuafoje, ĉi tiu "nur" ne estis tiel malgranda. Alma leviĝis. Ŝi rigardis la ĉambron. La skatoloj ankoraŭ estis tie. La domo ankoraŭ ne estis kompleta. La kurtenoj estis iom kurbaj, kaj sur unu el la kartonoj restis piedsigno de kato. Sed la domo estis ŝia. Ĉi tiu penso alportis malgrandan rideton al ŝia vizaĝo. Ŝi iris al la tekkomputilo kaj enŝaltis muzikon. Mozart.

La sono de muziko eĥis en la malplena domo. Alma turniĝis per mildaj movoj, levis la brakojn, kaj kun komika seriozeco komencis direkti orkestron, kiu ne ekzistis. Ŝi turniĝis denove. Ŝi ridis. Unu el la katoj observis ŝin apud la skatoloj, ŝajne ne komprenante, kio okazas. Alma sentis sin tiel malpeza, ke dum kelkaj momentoj nenio alia estis en ŝia menso. Nur la muziko. Kaj ĉi tiu domo. Ŝia propra domo. Kiam la muziko finiĝis, ŝi staris ĝuste tie. Ŝi elspiris malrapide. La kato ludis kun io sur la planko, tirante ĝin iom pli proksime per siaj piedoj ĉiun fojon.

Alma rigardis distrite unue. Estis la bruna mantelo de Arman. Alma eltiris ĝin de sub la piedo de la kato kaj tenis ĝin en sia mano dum kelkaj momentoj. Tiam, sen scii kial, ŝi fermis la okulojn kaj malrapide alproksimigis la mantelon al sia vizaĝo. Ŝi profunde enspiris. La odoro de Arman estis ankoraŭ la sama.